Η αναγκαιότητα για μια Πανελλαδική Ένωση Μαθητών

Βρισκόμαστε στο 2013, ή στον τρίτο χρόνο μνημονίων, τα οποία βιώνουμε από τη θέση του μαθητή. Είναι προφανές ότι θέλουμε να αντιδράσουμε και να τα διαολοστείλουμε, και αρκετοί από εμάς να προχωρήσουμε στη μετάβαση προς μια κοινωνία στην οποία δε θα υπάρχει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά, για να επιτευχθεί έστω και η έξοδος από το μνημόνιο χρειάζεται κάποιοι να παλέψουν. Και η πάλη δε μπορεί να γίνει κάτω από στενά κομματικά πλαίσια (χωρίς να σημαίνει ότι καταργείται γενικά ρόλος των κομμάτων), αλλά από ολόκληρο το λαό. Ο λαός έχει δείξει ότι πραγματικά θέλει να αγωνιστεί: 10άδες 24ώρες απεργίες, 4 γενικές 48ωρες, εκατοντάδες πορείες και ανάμεσα σε όλα, ξεχωρίζει ο 9μηνος αγώνας των χαλυβουργών, ο αγώνας ενάντια στο κλείσιμο της ΕΡΤ και άλλοι, όπως και το ότι η κυβέρνηση αναγκάζεται να εφαρμόσει απίστευτα συχνά τη μέθοδο της επιστράτευσης των απεργών -μια δυνατότητα που θεσμοθετήθηκε για καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης δηλαδή στρατιωτικής εισβολής στη χώρα μας. Ποια ήταν η συμμετοχή των μαθητών όμως σε αυτούς τους αγώνες;

Οι εκδηλώσεις που ήταν αποκλειστικά μαθητικές ήταν περιορισμένες, ξεχωρίζει πάντα η 6^η Δεκεμβρίου, και λίγες καταλήψεις. Τα 2 τελευταία χρόνια σε καμία περίπτωση δε μπορούμε να μιλάμε για ένα κύμα καταλήψεων σε όλη τη χώρα, όπως σε άλλες εποχές. Αυτό θα μπορούσε να εξηγηθεί από την ύπαρξη μαθητών αδιάφορων απέναντι στους αγώνες, όμως αυτή η εξήγηση δεν είναι επαρκής γιατί 1) οι μαθητές αυτοί πάντα υπήρχαν 2) Εξ’ αιτίας της κρίσης και του αντίκτυπού της στην πολιτική και όχι μόνο, έχουν μειωθεί πάρα πολύ στον αριθμό. Άλλωστε για πρώτη φορά βλέπουμε τόσους μαθητές να ενημερώνονται για την πολιτική ήδη από τις τάξεις του γυμνασίου. Μια άλλη εξήγηση θα μπορούσε να είναι η εμφάνιση χρυσαυγιτών μαθητών. Αυτή έχει οπωσδήποτε μια βάση, και δε χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε για το κατά πόσο ένας μαθητής που υποστηρίζει ένα ναζιστικό κόμμα (είτε η στάση του αυτή είναι μια εφήμερη πολιτική στάση του λόγω μόδας, είτε τον εκφράζει πραγματικά) είναι αντιδραστικός και αντεπαναστάτης.

Βασικά όμως, θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε αντίθεση με τους μαθητικούς αγώνες του σήμερα, αυτοί της προ-μνημονίου εποχής, γινόντουσαν για θέματα που μπορούσαν να χαρακτηριστούν μαθητικά αποκλειστικά, ή μαθητικά σε μεγάλο βαθμό. Οι αγώνες ενάντια στο νομοσχέδιο Γιαννάκου είναι ένα τέτοιο παράδειγμα, ένα θέμα που από μια οπτική αφορά αποκλειστικά τους μαθητές. Η δολοφονία του Γρηγορόπουλου, όχι ως τυχαίο περιστατικό αλλά ως αποκορύφωση της συνεχόμενης αστυνομικής βίας, ήταν ένα θέμα που αφορά ολόκληρη την κοινωνία και γι’ αυτό κατέβηκαν άνθρωποι όλων των ηλικιών στο δρόμο, όμως ο κύριος όγκος των εξεγερμένων νέων αποτελούταν από μαθητές (βέβαια, η αστυνομική βία δεν ήταν και η μόνη αιτία που οδήγησε στην έκρηξη του Δεκέμβρη του ‘08). Οι πορείες την 6^η Δεκέμβρη κάθε χρόνου, έχουν καθιερωθεί ως επί το πλείστον μαθητικές.

Μπορεί όμως, να νοηθεί η σημερινή επίθεση που γίνεται στην παιδεία έστω και ελάχιστα ξέχωρα, από τις κοινωνικο-οικονομικο-πολιτικές συνθήκες που επικρατούν; Το αν θα δεχτείς ή όχι την επίθεση αυτή ως αναγκαία, εξαρτάται σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από τη στάση σου απέναντι στο μνημόνιο και την ανάγκη για «θυσίες». Αλλά παραμένει μια ιδιαίτερη αδυναμία του μαθητικού κινήματος: δεν υπάρχει καμιά μορφή οργάνωσης των μαθητών!

Η ανάγκη για ένα τέτοιο σχήμα συντονισμού των αγώνων, μιας «Πανελλαδικής ένωσης μαθητών» δεν είναι καινούργια. Όχι μόνο γιατί λόγω της ανυπαρξίας του, το υπουργείο Παιδείας αποφασίζει κυριολεκτικά χωρίς τους μαθητές, αλλά και γιατί μειώνει την αποτελεσματικότητα των μαθητικών κινητοποιήσεων. Ακόμα και όταν οι καταλήψεις ήταν αναρίθμητες η έλλειψη αυτή ξεχωρίζει ανάμεσα στις αδυναμίες του μαθητικού κινήματος. Σπανίως συμμετέχουν όλα τα σχολεία, ενώ πολλές φορές όταν κάποια μπαίνουν στον αγώνα άλλα βγαίνουν απ’ αυτόν. Κυρίως, όμως η έλλειψη συντονισμού φαίνεται στο ότι ποτέ τα αιτήματα δεν είναι κοινά, γι’ αυτό και κάποια σχολεία υποχωρούν πιο γρήγορα, αποδυναμώνοντας τον αγώνα. Επίσης, ήταν πολύ δύσκολο να συνδεθούν οι αγώνες των μαθητών με τους αγώνες του εργατικού κινήματος. Μπορεί ένα τόσο μαζικό τμήμα της κοινωνίας όπως οι μαθητές.  να αγωνιστούμε αποτελεσματικά υπό αυτές τις συνθήκες;

Ένας φοιτητής θα περάσει τουλάχιστον 4 χρόνια ως φοιτητής, ενώ ένας επαγγελματίας θα εργαστεί μέχρι και 40 χρόνια, ένας συνταξιούχος θα ζήσει όσο αντέξει. ¨Ένας μαθητής θα περάσει από το Λύκειο για 3 μόλις χρόνια, χρονικό διάστημα υπερβολικά μικρό για να εμφανιστούν ηγετικές μορφές που θα πάρουν το ζήτημα πάνω τους, με αποτέλεσμα, η μόνη δυνατότητα για να επιτευχθεί η  ίδρυση ενός μαθητικού συνδικάτου να είναι η  μαζική υποστήριξη αυτής της ιδέας και οι μαζικές δράσεις προς αυτήν την κατεύθυνση. Στη συνέχεια μέσω δημοκρατικών διαδικασιών θα εκλεγούν εκπρόσωποι των μαθητών, οι οποίοι θα αναλάβουν την ίδρυση της Ένωσης. Ας σημειώσουμε πως η δημοκρατική της λειτουργία πρέπει πάση θυσία να διασφαλιστεί, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να ανακαλούν ανά πάσα στιγμή τους αντιπροσώπους και να προωθούν πρωτοβουλίες.

Τα ζητήματα αυτά είναι πραγματικά και θα υπάρχουν πάντα. Δεν πιστεύω ότι επειδή έτυχε να είμαι το 2013 στη Β΄ Λυκείου, αυτό σημαίνει ότι θα έχουμε μέχρι το 2014 το πρώτο «συνδικάτο μαθητών». Καταλήγω όμως σε κάποιες παραδοχές: 1) στην ανάγκη να υπάρξει μια οργάνωση του μαθητικού κινήματος - όχι ελεγχόμενη από κάποια παράταξη - ώστε να συντονίζονται οι αγώνες του 2) η όποια κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να χαρακτηρίζεται από τη μαζική και ενεργή δράση των ίδιων των μαθητών 3) η σημερινή συγκυρία έχει προκαλέσει πολιτικές αναζητήσεις σε ένα διευρυμένο πλήθος μαθητών και γι’ αυτό η χρονική στιγμή είναι κατάλληλη για τόσους μεγάλους στόχους 4) οι υψηλοί στόχοι δε φτάνονται μονομιάς, αλλά είναι αναγκαίο να ξεκινήσει τουλάχιστον αυτή η συζήτηση. Κλείνοντας θα επισημαίνω ότι το κείμενο αυτό είναι περισσότερο ένα κάλεσμα σε δράση και λιγότερο μια έκθεση ιδεών και απόψεων.

Παναγιώτης Καρύδης